Vídeó úr Chernobyl ferðinni

Jæja, er búinn að setja Chernobyl video-in inn á youtube. Restin verður að bíða aðeins, þetta tekur óratíma með slow nettengingu.

Á leiðinni til Chernobyl, þann 22. Júní. Með í för voru auðvitað Andrés og Gauti, auk franskrar stelpu og foreldrar hennar sem voru frakki og þýsk kona. Ég fékk að sitja fram í með bílstjóranum:



Fyrsta check-point á leiðinni. Það afmarkar ytra bannsvæðið (exclusion zone) og þar fyrir innan er öll búseta bönnuð. Það er mislangt frá kjarnorkuverinu eftir því úr hvaða átt þú kemur, en þessi stöð er í um 20 kílómetra fjarlægð:



Eftir stutta kynningu og hádegismat í aðalstöðvum Chernobyl interinform í Chernobyl lögðum við af stað með leiðsögumanninum okkar. Chernobyl sjálf er lítill bær rétt sunnan við kjarnorkuverið sem er í dag notaður sem höfuðstöðvar stjórnsýslunnar fyrir kjarnorkuverið og hreinsunarstarfið. Þar búa starfsmenn inni á svæðinu, enda er geislun þar undir hættumörkum. Fyrsta stopp var á fyrrum fótboltavelli í bænum, þar sem búið var að raða upp nokkrum tækjum sem höfðu verið notuð í hreinsunarstarfinu. Við báðum leiðsögumanninum að beina Geigermælinum að einu tækinu og það fór að sýna á bilinu 500 - 1000 Röntgen/klst., langt yfir hættumörkum, sem eru um 40.



Eftir að hafa komið við á nokkrum stöðum, þar á meðal minnismerki um slysið, ókum við í gegn um annað check-point. Þar er ekið inn á innra bannsvæðið. Þar geislavirkni umtalsverð og ekki unnt að leyfa neina langvarandi dvöl. Eftir að hafa ekið í um 10 mínútur eftir það fór spenningurinn vaxandi, og brátt komum við upp að kjarnaofnum 5 og 6 auk kælistrompa, sem hvoru tveggja var í byggingu á þeim tíma er kjarnaofn 4 sprakk, þann 26. apríl 1986:



Við ókum eilítið lengra, og þá kom kjarnaofn 4 í ljós, ásamt eldri kjarnaofnum 1, 2 og 3. Þögnin var óþægileg:



Við héldum áfram og í raun bak við kjarnorkuverið á leið okkar að kjarnaofni no. 4. Spennan var orðin ansi mikil þarna og loks tókum við vinstri beygju inn á bílaplan við inngang að kjarnaofni no. 4. Við blasti þessi sýn sem maður hefur séð alloft áður í sjónvarpinu. Turninn sérkennilegi sem einkennir bygginguna og svo auðvitað líkkistuna (þekkt sem sarcophagus) sem byggð var utan um kjarnaofninn á mettíma árið 1986. Margir þeirra sem byggðu hana lifðu ekki lengi þará eftir. Við innganginn var búið að útbúa lítið torg og (enn eitt) minnismerkið. Þar var garðyrkjufólk að slá gras og hirða. Heldur súrrealískt að heyra hvininn í sláttuorfi við hliðina á þessu skrímsli. Tók hugann pínku aftur í sláttinn í bæjarvinnunni í gamla daga. Ekki alveg það sem maður átti von á þarna:



Við vorum að brenna upp á tíma þegar þarna var komið, svo við gátum því miður ekki gefið okkur eins mikinn tíma þarna eins og okkur langaði til. Héldum inn í Pripyat og gátum ekki verið þar lengi heldur. Við Íslendingarnir vorum ekki par ánægðir með það, enda eitt það sérstæðasta sem maður sá í ferðinni. Tók eitt video þar sem ég á eftir að setja inn á youtube. Geri það við fyrsta tækifæri. En þegar við vorum búin að skoða Pripyat ókum við sem leið lá yfir Pripyat ána og að litlum bóndabæ þar sem enn er búið. Á sumum bóndabæjum fékk eldra fólk að búa áfram að eigin ósk, enda komið á þann aldur að ekki skipti það miklu úr hverju það dæi. Á leiðinni ókum við í gegn um Rauða skóginn, en það er eitt geislavirkasta svæðið þar sem mikið af geislavirkri ösku féll yfir það í brunanum sem varð í kjölfar sprengingarinnar. Nafnið kemur til þar sem öll tré á svæðinu sviðnuðu við öskufallið. Skógurinn var mikið til felldur í kjölfar slyssins, en tré farin að vaxa upp á nýtt í dag. Að sögn vísindamanna, sem rannsaka ný tré sem vaxa upp, þá á sér stað eilítið stökkbreyting á barrnálum. Við báðum leiðsögumanninn að munda Geigermælinn, og hann sýndi rúm 1000 Röntgen/klst. Allt upp í 1500. Víða meðfram veginum sá maður gulan aðvörunarþríhyrning með kjarnorkutákninu, og manni leið ekkert sérstaklega vel. Gott að bíllinn bilaði ekki:



Á leið að Pripyat ánni:



Á leið yfir Pripyat ána:



Á myndskeiðinu hér á eftir erum við komin inn í bóndabæinn. Þarna bjuggu tvær gamlar konur sem lifðu af landsins gæðum og stuðningi afkomenda. Þær buðu okkur inn í bæinn og ekki leið á löngu þangað til búið var að draga fram heimabruggaðan vodka, auk spægipylsu og súrsaðrar gúrku. Hljóðið sem heyrist í byrjun sem gemsi leiðsögumannsins sem fór að pípa á fullu:




Gamla konan á fullu að undirbúa veisluna. Heyrist í bílstjóranum okkar muldra eitthvað í bakgrunninum. Fámáll maður sem talaði enga ensku:



Enn eitt myndskeiðið úr bóndabænum. Gamla konan kvartaði mikið yfir því hvað Andrés var duglegur að taka ljósmyndir og skildi ekkert af hverju hann nýtti ekki tímann til að sulla í sig vodka. Vodkinn var rótsterkur og það stóðu út úr okkur eldtungurnar, nánast í bókstaflegri merkingu. Gömlu konunni fannst ekki mikið til okkar norðurlandabúanna koma og fussaði yfir því hvað tæmdist seint úr glösunum okkar.Hún var samt ósköp góðleg og ég gat spurt hana nokkurra spurninga sem hún svaraði með glöðu gleði.



Þetta var síðasta vídeóið sem ég tók í Chernobyl túrnum, en ég tók nokkra ljósmyndir líka sem ég mun hlaða á vefinn bráðlega. Einnig tók ég fleiri vídeó sem detta inn fljótlega.